“Black wind turns out the candles…”
Άκρως επιτυχημένο το πρώτο Rock Hard Festival, το οποίο γιόρτασε τα 20 χρόνια του με ένα γεμάτο metal διήμερο και ήταν ειδικά η δεύτερη μέρα, που τράβηξε και τον περισσότερο κόσμο, αφού είχε headliners τους Candlemass με τον Messiah Marcolin πίσω από το μικρόφωνο σε παγκόσμια αποκλειστικότητα, κάτι που έφερε οπαδούς από όλο τον πλανήτη. Δεν ήταν μόνο το epic doom των Σουηδών όμως, ήταν το κεφάτο σετ του Gus G. με πολλούς καλεσμένους στη σκηνή, ήταν η εμφάνιση (έστω και για λίγα κομμάτια) των Heavens Gate, το ενδιαφέρον doom των The Crypt και η εγγύηση των επικάδων Battleroar.
“To a sunshine that finds our ignorance a bliss…”
Πολλά τα φεστιβάλ που γίνονται πλέον στη χώρα μας και είχε ενδιαφέρον τι διαφορετικό θα πρόσφερε το Rock Hard. Οργανωτικά τα πήγε πολύ καλά πάντως, το timeline τηρήθηκε σχεδόν στην εντέλεια και ο χώρος της Τεχνόπολης είναι πολύ βολικός έτσι και αλλιώς ώστε να παρακολουθήσεις με άνεση τα σχήματα, αλλά και να αράξεις τριγύρω, είτε ψάχνεις για λίγη σκιά, είτε θέλεις να προμηθευτείς φαγητό, ποτό ή να δεις το merch.
Υπήρχαν και VIP εισιτήρια, κάτι που σπάνια σημαίνει κάτι ιδιαίτερο, πέρα από μια πιο προνομιούχο θέση θέασης αλλά και εδώ το Rock Hard έδωσε το κάτι παραπάνω, αφού πρόσφερε έξτρα live εμφανίσεις, με δύο ακουστικά σόου που έλαβαν χώρα στο κλειστό αμφιθέατρο πίσω από την κεντρική σκηνή. Πράγμα που σήμαινε πως έπρεπε να είσαι εκεί από τις 14:00, αλλά χαλάλι, άλλωστε υπήρχε κλιματισμός, ενώ η αίθουσα ήταν πανέμορφη και είχε και σωστή ακουστική.
Πρώτοι βγήκαν οι Roy Khan και ο Tore Østby, οι ηγέτες των Conception, σε μια αποκλειστική εμφάνιση, αφού δεν είχαν ξαναδοκιμάσει κάτι παρόμοιο. Μαζί τους είχαν τον τσελίστα Kjell Magne Robak, τον οποίο θα συναντήσουμε με το σχήμα και στο στούντιο από δω και πέρα. Είχαν κάνει ένα warm up show στο Όσλο για να προβάρουν τα κομμάτια και όντως βγήκαν πολύ δεμένοι, αν και ο Khan έμοιαζε κάπως σφιγμένος αρχικά. Το τσέλο έντυνε όμορφα όλα τα κομμάτια, παίζοντας ενίοτε τον ρόλο του μπάσου ή των τυμπάνων. Κομμάτια μετά το reunion όπως το Quite Alright ή το She Dragoon βγήκαν ωραία, αλλά είναι προφανές πως την προσοχή τράβηξαν κυρίως αυτά που είχαμε λιώσει στα 90ς, ύμνοι σαν το Roll The Fire, Gethsemane και Quite Alright. Ενδιαφέρουσα η διασκευή στο Hunting High And Low (a-ha) ενώ έκλεισαν με το Sundance και ο λάτιν ρυθμός του μας άφησε με χαμόγελα.
Conception video:
“Do you remember?…”
Μισάωρο break και στη σκηνή στις 16:15 ανέβηκαν οι Daniel Gildenlöw και Johan Hallgren των Pain Of Salvation. Με μια κιθάρα ο καθένας τους, έκατσαν στα σκαμνάκια και η φωνή του Daniel δόνησε την αίθουσα τραγουδώντας τους εμβληματικούς στίχους του A Change Is Gonna Come του Sam Cooke (αμήν και πότε, μέσα στην μαυρίλα που ζούμε). Γενικά το ντουέτο ήταν πιο χαλαρό από τους Conception, παρά το γεγονός πως ήρθαν απροβάριστοι, μιας και ο Daniel ήταν άρρωστος για δύο βδομάδες (τα «κακά» του να είσαι δάσκαλος). Είχαν μπροστά τους στίχους από διάφορα τραγούδια, από τα οποία διάλεγαν επί τόπου τι θα παίξουν και πως, αφού χωρίς καμία πρόβα έπρεπε να σκεφτούν γρήγορα το κούρδισμα κτλ. Το χιούμορ βοήθησε στο να κερδίσουν τον κόσμο και να μη δοθεί σημασία σε μικρές «αστοχίες», όπως μας κέρδισαν και τα ίδια τα κομμάτια των Pain Of Salvation φυσικά, ashes, silent gold, oblivion ocean, second love, to the shoreline ήταν κάποια από αυτά, μαζί με τη διασκευή στο A Whiter Shade Of Pale. Αν έπρεπε με το ζόρι να διαλέξω κορυφαίες στιγμές της εμφάνισης θα έλεγα το υπέροχο 1979 και το φοβερό Chain Sling. Μια ώρα σετ μας χάρισαν άλλωστε, τι άλλο να θέλουμε; Οκ, κάποιος ζήτησε και το Sisters, με τον Daniel να απαντάει “Με δουλεύεις; Έχουμε απλά δυο κιθάρες εδώ!”. Υπήρχαν και πλήκτρα βέβαια δίπλα τους, αλλά δεν πειράζει, υποσχέθηκαν πως θα το σημειώσουν για την επόμενη εμφάνιση τους στην Ελλάδα…
Pain Of Salvation video:
Βγαίνοντας έξω ο ήλιος έκαιγε, αλλά οι πόρτες πλέον είχαν ανοίξει για όλους και είτε έψαχναν για σκιά, είτε τσέκαραν το merch, υπήρχε μια γωνιά με official μπλουζάκια του φεστιβάλ αλλά και τις ειδικές βινυλιακές κόπιες των Candlemass, Overkill και Crypt που είχαν βγει αποκλειστικά για το φεστιβάλ. Πέρα από αυτά η μεγάλη αίθουσα δίπλα στην κεντρική σκηνή είχε διάφορους πάγκους ώστε να αγοράσει κάποιος δίσκους κτλ Αυτό για τους Αθηναίους μπορεί να μην σημαίνει τίποτα, αλλά κάποιος που έρχεται από αλλού, όλο και κάτι χρήσιμο θα έβρισκε για να μη γυρίσει σπίτι με άδεια χέρια, άσε που εκεί γυρόφερναν και πολλοί από τους μουσικούς της ημέρας.
Ακριβώς στις 17:30 έγινε η επίσημη έναρξη της ημέρας, οι δικοί μας Battleroar πήραν θέση στη σκηνή και από κάτω ένας μεγάλος αριθμός φανατικών οπαδών τους, δεν είναι τυχαίο που έβλεπες τόσα πολλά Battleroar t-shirts γενικότερα στο χώρο. Ο χώρος γενικά ήταν ακόμα σχετικά άδειος, όπως δυστυχώς συμβαίνει με τις περισσότερες ελληνικές διοργανώσεις όπου σνομπάρουμε τα opening acts. Αυτός είναι και ο λόγος που εκείνη την ώρα άκουγες παντού να μιλάνε άλλες γλώσσες τριγύρω, από Βαλκάνιους μέχρι Σκανδιναβούς και άλλες 36 χώρες!
“metal lives in our hearts…”
Οι Battleroar ήταν αναμενόμενα καλοί, ανόθευτο epic metal, γροθιές στον αέρα, άλλη μια μάχη για κάποιους, όλα ήταν σωστά γενικώς, εκτός από τον ήλιο που χτύπαγε στο δόξα πατρί δύο από τα μέλη, τον Αλέξη Παπαδιαμάντη (βιολί) και τον αρχηγό Κώστα Τζώρτζη, ο οποίος δε μάσησε φυσικά και έσπειρε τα πωρωτικά ριφ όπως έπρεπε. Αυτός που κέρδισε τις εντυπώσεις πάντως ήταν ο Μιχάλης Καρασούλης, ο οποίος στάθηκε πίσω από το μικρόφωνο όπως έπρεπε και μας ανακοίνωσε πως σύντομα θα έχουμε και νέο δίσκο από τους Battleroar. Μέχρι τότε όμως παλιά κλασικά αγαπημένα, οπότε τι καλύτερο για κλείσιμο από το ομώνυμο κομμάτι τους.
Battleroar video:
Battleroar setlist:
Finis Mundi / Dyvim Tvar / Valkyries Above Us / Battleroar
“Who broke the coffin…”
Τα ηχεία σταμάτησαν να παίζουν κλασικές metal επιτυχίες όταν στις 18:25 ανέβηκαν στη σκηνή οι THE CRYPT, ένα σουηδικό σχήμα που έβγαλε ένα εξαιρετικό άλμπουμ ένα χρόνο πριν. Ο ήχος τους είναι κοντά σ’ αυτό που κάνουν οι Avatarium, μόνο που μαζί με το doom metal και το 70s rock ηχόχρωμα έχουν και αρκετά θεατρικά περάσματα και αυτό έχει να κάνει με τον τρόπο που τραγουδάει η Pepper Potemkin και το ρούχο υπερπαραγωγή που φοράει. Βέβαια με τον ήλιο να καίει ακόμα υπήρξε κάτι άβολο στην όλη φάση, για τον ίδιο λόγο που δεν συνηθίζεται να βλέπουμε νυχτερίδες στον πλάτανο του χωριού το μεσημέρι. Παικτικά ήταν εξαιρετικοί πάντως και προσπάθησαν να τονίσουν την 40λεπτη εμφάνιση με ουσία και δεν έχασαν κανένα λεπτό για περιττό κους κους κτλ Έχω την αίσθηση πως σε κλειστό χώρο θα είναι απείρως πιο απολαυστικοί.
The Crypt video:
“where would it be with a microphone…”
H επόμενη μια ώρα ανήκε στον Sascha Paeth, που είναι γνωστός από χίλια δυο πράγματα, αλλά που κάποιοι τον μνημονεύουμε για το power metal των Heavens Gate. Το σχεδόν ωριαίο σετ χωρίστηκε σε δύο μέρη. Αρχικά ανέβηκε στη σκηνή με το τους MASTERS OF CEREMONY, το τρέχων σχήμα του, που κινείται σε ένα σύγχρονο power metal ήχο. Δυστυχώς το σχήμα έπαιζε, αλλά δεν ακούγαμε τη φωνή της Adrienne Cowan και αυτό συνεχίστηκε για τουλάχιστον τρία κομμάτια. O κόσμος φώναζε να ανέβει το μικρόφωνο, αλλά το momentum είχε χαθεί και το γεγονός πως δε γνωρίζαμε τα κομμάτια τους έκανε τα πράγματα ακόμα χειρότερα, άσε που χάναμε χρόνο από τα κομμάτια των Heavens Gate…
Masters Of Ceremony video:
“We don’t have the time…”
Μετά έγινε κάτι περίεργο για όσους δεν γνώριζαν, αφού στα μισά του σετ φεύγουν από τη σκηνή όλα τα μέλη (!) εκτός του Sascha και τσουπ οι Heavens Gate μπροστά μας! Οκ, όχι ακριβώς, γιατί ναι μεν οι Sascha Paeth, Bonny Bilski, Thorsten Müller και Robert Hunecke ήταν εκεί, αλλά έλειπε ο Thomas Rettke, ο κλασικός τραγουδιστής των Γερμανών. Σε κάθε περίπτωση όμως πολλοί δε μπορούσαμε να κρύψουμε τη χαρά μας γιατί θα ακούγαμε έστω και για λίγη ώρα κάποια κομμάτια που λατρέψαμε 35 χρόνια πριν. Σαν σχήμα δεν υφίσταται άλλωστε από το 1999 και έτσι αυτή η εμφάνιση ήταν απρόσμενο δώρο για μας. Και πάρε In Control και πάρε We Got The Time και όχι δεν μας ένοιαζε που κάτι έμοιαζε να λείπει, o Thoms προφανώς, αλλά αντικειμενικά ο Herbie Langhans των Firewind δεν ήταν κακός. Στα δύο τελευταία κομμάτια είχε πάντως τη βοήθεια και της Adrienne (ευτυχώς αυτή τη φορά το μικρόφωνο ακουγόταν) και κάπως έτσι ακούσαμε συνολικά έξι κομμάτια των Heavens Gate, σφηνάκι δηλαδή, αλλά ας μην είμαστε αχάριστοι…
Heavens Gate video:
Heavens Gate setlist:
In Control / We Got The Time / Path Of Glory / Gate of Heaven / Livin In Hysteria / Can’t Stop Rockin’
“with a little help from my friends…”
Mε τον κόσμο να έχει γεμίσει πλέον τον χώρο είδαμε τον Gug G. να ανεβαίνει σαν power trio στη σκηνή στις 20:45 και να ξεκινά το κιθαριστικό του κρεσέντο με δύο instrumental κομμάτια από τις προσωπικές του δουλειές και φυσικά να εντυπωσιάζει. Από την άλλη ένιωθα την κούραση της πολύωρης ορθοστασίας να με καταβάλει και μιας και τον είχα δει αρκετές φορές είπα να πάρω μια μπύρα και να αράξω στα μετόπισθεν. Τότε αυτός ανακοίνωσε πως έχει ετοιμάσει κάτι special για τη βραδιά και θα φωνάξει κάποιους φίλους επί σκηνής. Αρχικά φωνάζει τον Roy Khan & Tore Østby των Conception και παίζουν το Roll The Fire των τελευταίων. Στη συνέχεια ανεβαίνει ο Ronnie Romero και τραγουδά το Kill The King (ποτέ δε λέμε όχι στους Rainbow), το My Premonition και το I Am The Fire. Και τότε φωνάζει τον David Ellefson να παίξει μπάσο και παίζουν ένα κομμάτι του Gus G. όπου κάνουν επίδειξη ικανοτήτων. Καλή φάση, ο κόσμος χαιρόταν που έβλεπε έναν ακόμα γνωστό μουσικό επί σκηνής αλλά οκ, δεν ήταν και για πανηγυρισμούς. Ο Ellefson παραμένει, ο Romero πιάνει το μικρόφωνο και πάρε ένα Mob Rules. Αλλά για στάσου, Ozzy έπρεπε να παίξεις και έχεις βάλει ήδη δυο Dio στο σετ! ΟΚ έχετε δίκιο, να ένα Bark At The Moon και πάρτε και ένα War Pigs για κλείσιμο. Τελικά βόλεψε που ήμουν κοντά στο μπαρ…
Gus G video:
Gus G. & friends setlist:
Force Majeure / Fearless / Roll The Fire / Kill The King / My Premonition / I Am The Fire / Vengeance / The Mob Rules / Bark At The Moon / War Pigs
Στη συνέχεια ανέβηκε στη σκηνή ο Σάκης Φράγκος, πλήρως ικανοποιημένος και χαρούμενος για το πλήθος που είχε μαζευτεί (του αξίζουν πολλά μπράβο για τη διοργάνωση και την αγάπη που έβαλε για να γίνει το διήμερο σωστά) και έκανε την κλήρωση για μια κιθάρα, αλλά πέρα από τον τυχερό με το νούμερο 13 όλοι ήμασταν έτοιμοι για το μεγάλο σχήμα της βραδιάς…
“you are bewitched…”
Όταν τα φώτα έκλεισαν κάτι μαγικό συνέβη, κάτι που λειτούργησε σαν χρονομηχανή και μας μετέφερε πίσω στην πρώτη ακρόαση του Nightfall, στις πρώτες εμφανίσεις των Candlemass στην Ελλάδα, στις ανατριχίλες που μόνο το epic doom μπορεί να πετύχει όταν παίζεται σωστά. Και μπορεί να αγαπάμε το ντεμπούτο και τον Johan Langquist, μπορεί να είναι εξαιρετικοί τραγουδιστές οι Mats Leven και Robert Lowe αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία πως η φωνή των Candlemass είναι ο Messiah Marcolin. Eιλικρινά ζήλεψα όσους θα τον έβλεπαν για πρώτη φορά.
“dark are the veils of death…”
Είκοσι χρόνια μετά την τελευταία φορά που βρέθηκαν μαζί, είδαμε μια άλλη μπάντα, μια μπάντα που παρέσυρε τα πάντα, με έναν ήχο άψογο, με ένα setlist ονειρικό, με έναν καλόγερο να κάνει ακριβώς τις ίδιες κινήσεις με τότε (και οκ, να σκοντάφτει, δεν είμαστε είκοσι πια είπε, ούτε εσείς είστε, άουτς!). Τα κεριά ήταν εκεί, οι νεκροκεφαλές επίσης, αλλά όλα αυτά δε θα είχαν καμία σημασία αν η ερμηνεία του Messiah δεν ήταν σε κορυφαίο επίπεδο, και ναι, ήταν! Σαν να μην πέρασε μια μέρα ξαναλέω, αφού σε σημεία έλεγα «ώπα ας μην τραγουδάμε εμείς, ας απολαύσουμε τον παλαβό στο τι μας κάνει απόψε», ακόμα και το «έλα, έλα, έλα» λειτούργησε σαν μαγικός αυλός, άλλωστε η φιγούρα του γέμιζε κυριολεκτικά τη σκηνή. Ένας δίπλα μου έλεγε «κρίμα που δεν έπαιξαν σε μεγαλύτερο χώρο», όχι και πάλι όχι, ο χώρος ήταν ιδανικός, μόνο πιστοί ακόλουθοι που περίμεναν χρόνια να μπουν τα πράγματα στη θέση τους και μπήκαν. Μια τεράστια μπάντα, μια φανταστική εμφάνιση, μια τρομερή ερμηνεία….
setlist:
The Well Of Souls / Dark Are The Veils Of Death / Mirror Mirror / Darkness In Paradise / Bewitched / Samarithan / Black Dwarf / Crystal ball / A Sorcerer’s Pledge / At The Gallows End / Solitude
Candlemass video:
Candlemass setlist:
The Well Of Souls / Dark Are The Veils Of Death / Mirror Mirror / Darkness In Paradise / Bewitched / Samarithan / Black Dwarf / Crystal ball / A Sorcerer’s Pledge / At The Gallows End / Solitude
® κείμενο/video: Konstantinos Mindcrimek Vlachos
Φωτογραφίες: Πέτρος Παπαπέτρος, Νίκος Δρακόπουλος
